بديع الزمان فروزانفر

331

شرح مثنوى شريف ( فارسى )

شيطان است و كسى كه اعمال شيطانى از وى بظهور مىرسد آخر الامر در آن عالم منزل مىكند . اين توجيه نيز دور از مقصد ما نيست و بدان چه گفتيم مرتبط است زيرا عالم شيطان هم بهر حال ظهور قهر الهى است . جع : بيان السعادة ، طبع ايران ، ج 1 ، ص 330 ، ج 2 ، ص 121 . آب اندر حوض اگر زندانى است * باد نشفش مىكند كار كانى است مىرهاند مىبرد تا معدنش * اندك اندك تا نبينى بردنش نشف : به خود كشيدن و جذب كردن جسم رطوبت و نم را مانند به خود كشيدن جامه عرق را و كاغذ مركب را ، ورچيدن ( در محاورات جنوب خراسان ) . اركانى : نسبت است به « اركان » يعنى چهار عنصر به لحاظ آن كه جسم از آنها تركيب مىيابد . كشاف اصطلاحات الفنون ، در ذيل : ركن . شاهد ديگر است بر وجود جذب و كشش از آن جهت كه هوا رطوبت را به خود مىكشد و از آن رطوبت بخار و ابر توليد مىشود و باران از ابر مىريزد و آب به اصل و معدن خود باز مىگردد و اين دليل است كه هر فرع و جزوى به اصل و كل خود رجوع دارد . وين نفس جانهاى ما را همچنان * اندك اندك دزدد از حبس جهان تا إليه يصعد أطياب الكلم * صاعدا منا الى حيث علم بيت دوم اشاره است به آيه‌ى شريفه ، إِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ . ( الفاطر ، آيه‌ى 10 ) كه مفسرين آن را به لا إله الا اللَّه و سبحان اللَّه و الحمد لله و لا إله الا اللَّه و اللَّه اكبر . و نيز كلمه‌ى شهادتين و هر سخنى كه براى خدا گويند و ذكر خدا و مفسرين شيعه